حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

64

خواص الأشياء ( فارسى )

نيم ، گل سرخ سه درم ، كنجد سه درم ، تربد سفيد پانزده درم ، زنجبيل سه درم ، سقمونيا سه درم ، عسل كف گرفته صد و پنجاه درم ، روغن بادام شش درم . معجون ثيادريطوس : نافع بود از جهت تباهى مزاج سرد و درد جگر و معده و سپرز و درد گرده و رحم و حيض كه بسته باشد و قولنج بگشايد و مسهلى است بىمشقّت و مرض‌هاى كهنه را « 1 » كه از بلغم غليظ بود زايل كند و بدن را از اخلاط فاسد پاك كند و قوّت دهد و فربه گرداند و بادهاى موذى بشكند و سدّهء جگر و سپرز را بگشايد و درد سينه و ضيق نفس را زايل كند و كسى كه رنگ او زرد باشد مفقود كند و استسقا و درد سر و جذام و برص را نافع بود و اخلاطى كه در گرده و مثانه باشد بگدازد و لقوه و رعشه و فالج و خناق و صرع زايل كند ، و جالينوس گفت كه اين تركيب پيش از من ساخته‌اند به اسم ملكى كه در زمان [ پيش ] « 2 » بوده است از ملكان يونان و اسم آن ملك ثيادريطوس بوده است ؛ صنعت آن : صبر سقوطرى بيست و پنج درم ، غاريقون بيست درم ، زعفران و وج و دارچينى و مصطكى و روغن بلسان و فرفيون و فلفل ابيض و اسود و دارفلفل و جنطيانا و مرّ و فقّاح اذخر و فو و حماما از هريك دو درم ، قسط و كمادريوس و افتيمون و اسارون و سليخه و سقمونيا از هريك دو درم ، سنبل الطّيب سه درم و نيم ، كوفته و بيخته ، با سه چندان عسل كف گرفته بسرشند ، شربتى چهار مثقال . قوّت اين تا چهار سال باقى باشد . معجون مشك : درد جگر و ضعف معده و سردى و سدّهء جگر بگشايد و تحليل ورم‌ها بكند ؛ صنعت آن : مشك و سليخه و سنبل و سادج و لك منقّى و ريوند چينى و جنطيانا از هر يك دو درم ، نانخواه و زعفران و تخم كرفس و مصطكى از هريك سه درم ، عود هندى و مرّ صافى و قرنفل از هريك نيم درم ، كوفته و بيخته با سه چندان عسل بسرشند . شربتى سه درم به آب گرم نافع بود . معجون فلاسفه : كه آن را مادّة الحيوة گويند و اين معجون منسوب است به فيلسوفان . بلغم دفع كند و قوّت هاضمه بدهد و اشتها بازديد كند و حفظ بيفزايد و ذهن تيز گرداند و سردى و چكيدن بول دفع كند و بادها را بشكند و منى بيفزايد و قضيب محكم دارد و مفاصل و درد پشت را سود دارد و هر زحمت كه از سردى باشد زايل كند ؛ صنعت آن : فلفل و دارفلفل

--> ( 1 ) . س : + متلا . ( 2 ) . به قياس افزوده شد .